Cultuurverschillen; high vs low context

Ik ben veel vergeten van alles wat ik tijdens mijn studie Internationale Communicatie heb moeten lezen, maar één boek is me wel bijgebleven en dat is ‘The Global Village’ van Marshall McLuhan. Hij beschrijft daarin onder andere het verschil tussen ‘high context’ en ‘low context’ culturen.

High context vs low context
High context culturen hebben ingewikkelde culturele codes voor communicatie. Je hebt dus veel kennis van die codes nodig om mensen goed te kunnen begrijpen. Low context culturen daarentegen werken veel meer op basis van ‘what you see, is what you get’. Als iemand ‘ja’ zegt dan bedoelt hij ook ‘ja’. En als iemand bijvoorbeeld geen zin heeft om met je af te spreken dan zegt hij dat gewoon. Het zal je vast niet verbazen dat Nederlanders maximaal scoren op low context. Het grote voordeel daarvan is dat je met de meeste Nederlanders vrij goed weet waar je aan toe ben, het nadeel is dat wij door onze lompe manier van communiceren (‘direct’ noemen we het zelf) op de rest van de wereld vaak over komen als arrogante botterikken. Het maakt ook dat we mensen met een andere culturele achtergrond al snel verkeerd begrijpen.

Zo had ik een tijd terug een afspraak met de Cacique (dorpshoofd) van een inheemse bevolkingsgroep. Hij zou me helpen om wat jongeren bij elkaar te brengen zodat ik ze kon vertellen over de training en uitwisseling die we aan het organiseren zijn.

Het is NU! En dat is het over een paar uur ook nog…
Op het afgesproken tijdstip stond ik bij de gemeenschappelijke dorpsruimte, maar de Cacique was in geen velden of wegen te bekennen. Nou is de beleving van tijd bij de Guaraní totaal anders dan bij Nederlanders (niemand heeft een horloge en het is er altijd ‘NU’), dus de eerste twee uur maak ik me nog niet al te veel zorgen. Na twee uurtjes wachten besluit ik toch maar even bij zijn huis langs te gaan.

Als ik aankom, zie ik hem onderuitgezakt onder het afdakje voor zijn huis zitten met een ‘mate’ (thee) in zijn hand en een teenslipper bungelend aan zijn voet. Hij groet me vriendelijk en nodigt me uit wat van zijn thee te drinken. Ik ben al een beetje bekend met de lokale gebruiken, dus in plaats van meteen met de deur in huis te vallen met de mededeling dat we twee uur geleden al hadden afgesproken en dat we nodig aan het werk moeten, ga ik rustig zitten en keuvel wat met hem over het weer.

Druk, druk, druk…..
Na een tijdje komt het gesprek op de training en dat ik graag de jongeren van het dorp wil spreken.  Hij kijkt me vriendelijk aan en zegt dat het hem spijt dat hij het zo vreselijk druk heeft en me uiteindelijk dus toch niet kan helpen om de jongeren bij elkaar te roepen. Hij gaat er vervolgens uitgebreid op in wat hij allemaal gedaan zou hebben als hij het niet zo druk had gehad; hij zou dan het hele dorp door zijn gegaan om de jongeren uit te nodigen voor de bijeenkomst, hij zou mij hebben voorgesteld en de jongeren hebben aangemoedigd om zich op te geven en hij zou mij geholpen hebben bij het selecteren van de beste leiders. Maar helaas…. dat gaat vandaag allemaal niet meer lukken. En vervolgens staart hij dromerig in de verte naar hoe de zon op de bomen schijnt.

En ik zit met mijn mond vol tanden…. druk? Waarmee in vredesnaam? En hoe moet ik nou die jongeren bij elkaar krijgen…? Gaat hij me nou opeens niet helpen…? Maar gisteren heeft hij het me nog beloofd!!  Zou het vooroordeel van veel blanken dan toch kloppen; dat de Guaraní gewoon onbetrouwbaar zijn…? Zouden ze ondanks alle vriendelijke woorden en complimentjes misschien helemaal niet zo zitten te wachten op mijn training en zit ik hier gewoon mijn tijd te verspillen..?

Hoewel ik me op dit soort momenten weleens afvraag wat me bezielt om hier iets op te zetten in een context die zo onbegrijpelijk is dat ik er met vlagen behoorlijk onzeker van wordt, is het juist dat verschil in cultuur wat het voor mij zo interessant maakt.

Verder kijken dan mijn neus lang is…
Aangezien het die dag niet meer lukte om een bijeenkomst te organiseren had ik uitgebreid de tijd om na te denken over wat er nou gebeurd was tussen de Cacique en mij. Ik kan natuurlijk niet in zijn hoofd kijken, maar ik denk dat het een beetje op het volgende neer komt.

Stel de Cacique zou naar Nederland komen met het idee om een project op te zetten. Als hij naar de burgemeester, zou bellen om een afspraak te maken om het plan door te spreken, dan zou hij waarschijnlijk de secretaresse aan de lijn krijgen. Zij zou hem even aanhoren en vervolgens vragen zijn plannen op papier te zetten en ook zijn cv op te sturen. Als plan en cv er goed uitzien zou ze hem waarschijnlijk nog even googlen alvorens de afspraak in te plannen.

Met andere woorden; ons dorpshoofd gaat ook niet met de eerste de beste in zee. En dat zegt hij ook gewoon rechtstreeks. Als je niet interessant genoeg bent, is de kans zelfs groot dat je de goede man niet eens te spreken krijgt.

Kat uit de boom
Ik heb het idee dat hier een beetje hetzelfde speelt. Zeker in dit dorp, dat bij vlagen overspoeld wordt  door, al dan niet goedbedoelende, antropologen en ontwikkelingswerkers. Ik denk dat de Cacique mij duidelijk wilde maken dat hij best veel voor me zou kunnen doen, maar dat hij eerst nog even wat meer over me te weten wil komen.

Inmiddels zijn we een paar maanden verder. Als het goed is komt de Cacique volgende maand mee naar de training. Nu maar hopen dat we in die vijf dagen zo’n goede band kunnen opbouwen, dat ik hem kan vragen of mijn hypothese klopt.

Advertisements
  1. Leave a comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: