De kracht van het verhaal

Victor is opgegroeid in een klein huisje met zijn moeder, 4 broers en zussen en een kleine kudde geiten, die de inkomstenbron van het gezin vormen. Vanaf zijn huis is het 12 uur lopen naar de zandweg, en vanaf daar nog een uur of 7 naar de asfaltweg, waar vijf keer per week een bus langskomt. Er is geen elektriciteit, geen internet of telefoon en geen wateraansluiting. In de winter wordt het zo hoog in de Andres soms -15 graden en is het door de harde wind bijna onmogelijk om naar buiten te gaan. Je kan dus gerust stellen dat Victor behoorlijk geïsoleerd is opgegroeid.

Drie jaar terug kreeg Victor, door bemiddeling van Padre Chifri, een beurs om in de stad te gaan studeren. Hij is één van de jongeren die misschien mee willen doen aan onze training in juli en na een bijeenkomst met een groep potentiele deelnemers gaan we samen met de bus terug naar Salta. Onderweg vertelt hij mij dat hij het eerste jaar dat hij in de stad was, bijna elke dag moest overgeven omdat hij zijn moeder zo miste. Op school zei hij zo min mogelijk omdat hij er diep van binnen van overtuigd was dat mensen uit de stad veel meer wisten dan hij en hij dus het liefst zo min mogelijk op wilde vallen. Inmiddels is dat wel anders…. Met een brede glimlach vertelt hij over het moment dat hij zich realiseerde dat hij ook dingen te zeggen had. Hij kijkt nog steeds een beetje verwonderd als hij vertelt dat hij nu actief meedoet in discussies en over zijn vaste voornemen om door te studeren en verpleger te worden.

Hoewel ik al een aantal keer in dit gebied ben geweest en wist hoe afgelegen veel mensen wonen, gaat het nu pas echt voor me leven hoe groot de overgang moet zijn voor mensen uit de Andes om naar de stad te komen. Hoeveel redenen er zijn voor iemand om voortijdig de studie af te breken en terug te gaan naar dat wat vertrouwd is. En dus ook hoe bewonderenswaardig het is als jongeren erin slagen om vanuit zo’n soort achtergrond een studie af te ronden.

Na de bijeenkomst in Salta stap ik  vroeg de volgende ochtend op de bus naar La Paz, Bolivia. Ik heb hier ruim een week de tijd om aan de slag te gaan met het team van trainers waarmee ik vorig jaar juli heb samengewerkt. Als ik incheck in het gezellige familiehotelletje, waar ik eerder ook al een tijd heb gelogeerd, vertelt de baas me dat er vorige week een ramp is gebeurd in de stad. Doordat er zo veel regen is gevallen, is een enorme helling weggespoeld, waardoor 8.000 mensen hun huis met alles erin zijn kwijtgeraakt. Ik vraag me bezorgd of wat voor gevolgen dit heeft voor het programma. Kan er nog wel gereisd worden…?

Later in de week raak ik op een feestje aan de praat met een jongen die de ramp van dichtbij heeft meegemaakt. Hij vertelt dat hij een raar geluid hoorde en dat er opeens stukken van het dak begonnen in te storten. Toen hij naar buiten liep en zag dat het huis op instorten stond, begon hij snel de berg af te rennen. Hij liep een heel eind heuvelafwaarts tot aan het huis van zijn oom, die op dat moment niet thuis was. Na een tijdje begonnen hier echter ook de huizen af te brokkelen. Zijn oom had op het punt gestaan het huis te verkopen om met het geld van de verkoop iets op te kunnen zetten, maar nu was hij dus alles kwijt.

Toen ik eerder in de week over de ramp hoorde stond ik er echt wel even bij stil dat het heel erg was voor de getroffenen. En toch bleef het een beetje bij een nieuwsbericht midden in de waan van de dag. Ik had blijkbaar dit persoonlijke verhaal nodig om mij echt te realiseren wat er gebeurd was, en wat het betekent voor mensen om in dit land zonder verzekeringen en sociaal vangnet je huis kwijt te raken.

En dat brengt me bij de kern het werk dat ik hier doe; mensen bij elkaar brengen om hun persoonlijke verhalen te delen. Ik kan natuurlijk tegen de Argentijnse deelnemers uit de sloppenwijken en de arme dorpjes zeggen dat ze leiders zijn. Dat ze op zichzelf moeten vertrouwen, en dat ze veel meer kunnen bereiken dan ze misschien zelf wel denken. Maar ik ben een bevoorrechte, blanke Nederlander, wiens leven in hun ogen, niets, maar dan ook niets te maken heeft met hun dagelijkse realiteit. Daarom is het zo belangrijk dat niet ik, maar de Boliviaanse trainers de workshops geven. En dat ze tijdens het programma hun persoonlijke verhalen delen. Over hoe zij het voor elkaar hebben gekregen om tegelijkertijd te werken en te studeren. Over hoe ze een paar jaar terug nooit geloofd zouden hebben dat ze op een dag gevraagd zouden worden om in Argentinië een programma te gaan geven over leiderschap, maar dat ze er nu toch maar mooi zijn. Deelnemers krijgen dan bewust en onbewust een heel belangrijke boodschap; als deze jongeren uit alle regio’s en lagen van de bevolking in Bolivia (één van de armste landen in de regio) dit kunnen, wat is er dan wellicht voor ons nog mogelijk…?

En zo ben ik dus de afgelopen week aan de slag gegaan met het team van trainers, rondom het thema ‘verhalen vertellen’.  Ze hebben op verschillende manieren gekeken naar hun levenspad tot nu toe en naar hoe ze hun ervaringen kunnen inzetten binnen hun werk als trainer. Het zijn een paar heel inspirerende dagen geworden waarin we elkaar weer wat beter hebben leren kennen, waarin ik veel nieuwe dingen heb geleerd en waarin het trainersteam enorm is gemotiveerd om naar Salta te komen en hun leerervaringen te delen.

This slideshow requires JavaScript.

Advertisements
  1. Leave a comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: